ל"ג בעומר אין מירון: די הילולא וואס ציט צו הונדערטער טויזנטער

ווען עס ווערט נאכט אויף ל"ג בעומר, ווערט דער בערג פון מירון אין גליל איינע פון די מערסט געפולטע ערטער אויף דער וועלט. הונדערטער טויזנטער אידן, אשכנזים און ספרדים, חסידים און פשוט'ע אידן, שטייען ארום דעם ציון פונעם תנא אלקי רבי שמעון בר יוחאי, ווארטנדיג אויף דעם מאמענט ווען דער ערשטער פייער ווערט אנגעצונדן אויפן דאך. דאס איז די "הילולא דרשב"י", די גרעסטע יערליכע פארזאמלונג אין ארץ ישראל.

"יום הילולא"

לויט דער אידרא זוטא, וואס איז געדרוקט צוזאמען מיטן זוהר הקדוש, האט ביי דער הסתלקות פון רבי שמעון א בת קול אויסגערופן אז דער טאג זאל געפייערט ווערן ווי א שמחה. פון דעם קומט דער נאמען "הילולא", א חתונה, א פרייד.

וועגן דעם דאטום: די גמרא און די ראשונים דערמאנען נישט אז רבי שמעון'ס הסתלקות איז געווען ל"ג בעומר. דער מקור ווערט געבראכט אין די כתבים פון ר' חיים וויטאל, דעם תלמיד פונעם אריז"ל, און פארשער האבן פארשידענע מיינונגען ווי אזוי צו לייענען זיינע ווערטער. די מנהגים פון קומען קיין מירון אין חודש אייר גייען צוריק צו די מיטל־אלטערס, אבער עס איז נישט קלאר ווען און ווי אזוי ל"ג בעומר איז צום ערשטן מאל פארבונדן געווארן מיט רבי שמעון.

זיבן הונדערט יאר פון עולי רגלים

פון 13טן יארהונדערט אן איז דער ציון אין מירון געווארן דער מערסט באליבטער ארט פון עליה לרגל אין ארץ ישראל. די שמחה ווערט צום ערשטן מאל דערמאנט ביי אן איטאליענישן רייזנדן אין 1322.

א באריכט פון 1848 באשרייבט ווי מאסן אידן קומען צום ציון אויפן יארצייט. איבער די קברים פון די דריי צדיקים וואס זענען דארט באגראבן, איז געשטאנען א כיפה און א זייל ארום דריי פוס הויך, מיט א לאך אויבן וואס האט אריינגענומען ארום 80 "פיינטס" אויל. דאס רעכט אנצוצינדן איז פארקויפט געווארן צו דעם וואס האט געבאטן די מערסטע געלט, און ער פלעגט אנצינדן מיט א טייערן טוך אדער א באצירט קלייד. "די אידן בלייבן דא דריי טעג און דריי נעכט, דאווענען, לערנען און פייערן," שרייבט דער באריכט, און די געלט פון דעם פארקויף איז געגאנגען אויף אויפהאלטן דאס געביידע.

דער באיאנער רבי'ס הדלקה

דער מערסט באקאנטער מנהג פון ל"ג בעומר איז די הדלקה, א סימבאל פון דעם גייסטיגן ליכט וואס רבי שמעון האט געברענגט אויף דער וועלט מיטן זוהר. ביים ציון אין מירון געהערט דער כבוד צו צינדן די הויפט־הדלקה, לויט דער מסורה, צו די באיאנער רבי'ס.

דעם כבוד האט אפגעקויפט דער סאדיגורער רבי, ר' אברהם יעקב פרידמאן זי"ע, פון די ספרדישע גבאים פון מירון און צפת. ער האט עס איבערגעלאזט צו זיין עלטסטן זון, ר' יצחק פרידמאן זי"ע פון באיאן, און זיינע קינדער נאך אים. צו דער ערשטער הדלקה קומען יעדעס יאר הונדערטער טויזנטער; אין 2001 האט מען געשאצט דעם עולם אויף 300,000. אין 2018 האבן 18 פארשידענע חסידישע רבי'ס זיך געביטן אנצופירן מיט די שמחות, יעדער מיט זיינע חסידים.

אפשערן

א מנהג פון זינט די צייטן פונעם אריז"ל איז, אז מען שערט אין מירון ל"ג בעומר די אינגלעך וואס ווערן דריי יאר אלט, דאס ערשטע מאל, דער "אפשערן", און די עלטערן טיילן אויס וויין און זיסווארג. ירושלמי'ער וואס קענען נישט פארן קיין מירון מאכן דעם זעלבן טאג אפשערנישן ביים ציון פון שמעון הצדיק אין ירושלים.

ח"י רוטל

א באזונדערער מנהג איז אויסצוטיילן געטראנקען אומזיסט, "ח"י רוטל". אין ספר "טעמי המנהגים" שטייט אז עס איז א סגולה צו געבן ח"י (18) "רוטל", א מאס פון ארום 54 ליטער. עס איז פארשפרייט די אמונה אז ווער עס נדב'ט אזויפיל געטראנק פאר די וואס קומען צו דער הילולא, ווערט געהאלפן מיט א ישועה. דער מנהג ווערט געבראכט אין נאמען פונעם רע"ב און פונעם של"ה הקדוש.

דער באבובער רבי, דער "קדושת ציון" הי"ד, האט געשיקט א בריוו פון פוילן צו זיינע חסידים אין ארץ ישראל, אז זיי זאלן געבן ח"י רוטל אין מירון אויף ל"ג בעומר לטובת א פארפאלק אן קינדער. א ארגאניזאציע אין מירון לאדנט אפילו איין, ניין חדשים נאך ל"ג בעומר, די פארפאלק וואס האבן זיך מתפלל געווען ביים ציון און זענען געהאלפן געווארן, צו קומען צוריק פייערן.

א ספר תורה פון צפת

זינט 1833 טראגט מען אין דער נאכמיטאג פאר ל"ג בעומר א ספר תורה וואס געהערט צו די אייניקלעך פון ר' שמואל אבוהב, צו פוס פון זייער שטוב אין צפת ביז צום ציון.

היינט

אין 2018 האט מען געשאצט מער ווי 250,000 באזוכער, און מער ווי 5,000 פאליציאנטן זענען געווען אויפן פלאץ. די הילולא ווערט באשריבן ווי א בילד פון אחדות ישראל, וואו אלע סארטן אידן קומען זיך צוזאמען.

פון א פאר אידן מיט א זייל אויל אין 19טן יארהונדערט ביז הונדערטער טויזנטער אויף א בערג: דער פייער פון מירון ברענט ווייטער, דור נאך דור.