מאנסי

אלגעמיין

מאנסי איז א העמלעט (census-designated place) אין דער טאון ראמאפא, ראקלענד קאונטי, ניו יארק ^[1]. לויטן צענזוס פון 2020 האט מאנסי געהאט 26,954 איינוואוינער, מיט א מיטלסטן עלטער פון 15.7 יאר ^[1]. דער נאמען שטאמט פונעם "מאנסי" שבט פון די לענאפע אינדיאנער וואס האבן אמאל געוואוינט אין דער געגנט; די באן-סטאנציע וואס האט געטראגן דעם נאמען איז געבויט געווארן אין 1841 ^[1][2].

די ערשטע ישיבה

אין 1943 האט הרב שרגא פייוול מענדלאוויטש געקויפט א פראפערטי אין מאנסי, מיטן ציל צו העכערן די מדרגה פון מלמדים. דער אינסטיטוט, "אש דת", איז געווען צוויי געביידעס אויף 16 עקער ערד; אין 1944 איז ער איבערגעשטעלט געווארן אלס "בית מדרש עליון" – דער ערשטער אידישער מוסד אין מאנסי ^[1].

דאס וואקסן

אין די 1950ער יארן איז מאנסי נאך געווען א שטעטל "מיט איין טראפיק-ליכט" און איין ישיבה ^[1]. די מיגראציע האט זיך אנגעהויבן אין די שפעטע 1940ער יארן, ווען ארטאדאקסישע אידן פון ניו יארק סיטי האבן געזוכט ביליגערע ערד פאר זייערע שנעל-וואקסנדיגע קהילות, וואו זיי זאלן קענען לעבן לויט הלכה אן קאנפליקטן מיט די שכנים ^[1]. אין 1979 האט הרב עזריאל טאובער מיט א גרופע בעלי בתים געקויפט ערד פאר דעם אמעריקאנער קאמפוס פון ישיבת אור שמח ^[1]. ביז 1997 זענען אין מאנסי געווען 112 שולן און 45 ישיבות ^[1].

חסידישע הויפן

לויט ענגליש וויקיפעדיע איז מאנסי דער גרעסטער צענטער פון חסידות אין אמעריקע אויסער ניו יארק סיטי, מיט ארום 5,400 הויזגעזינד ^[1]. די גרעסערע חסידישע קהילות אין מאנסי זענען סאטמאר, וויזשניץ-מאנסי, צאנז און בעלזא, און עס וואוינען דארט אויך די רביים פון בארדיטשוב, ליזענסק, ניקאלסבורג, סאמבור, סאסוב, שינאווא, ספינקא-מאנסי, סטאניסלאוו און נאך ^[1]. וויזשניץ האט א בית עולם אין מאנסי ^[1], און דער וויזשניצער רבי רבי מרדכי הגר (1922–2018) האט געוואוינט אין מאנסי ^[1]. דער באקאנטער גאון הרב יעקב קאמענעצקי האט געוואוינט אין מאנסי פון 1967 ביז זיין פטירה אין 1986 ^[1].

ווייל מאנסי האט די גרעסטע ארטאדאקסישע קהילה אין ראקלענד קאונטי, ווערט דער נאמען "מאנסי" אפט גענוצט פאר דער גאנצער פרומער געגנט, אריינגערעכנט שכנות'דיגע ערטער ווי ספרינג וואלי, עירמאנט און וויאלע ^[1].

דער אטאקע אין 2019

דעם 28טן דעצעמבער 2019, ביי א חנוכה-שמחה אין דער היים פון א חסידישן רבי, איז פארגעקומען א מעסער-אטאקע; פיר מענטשן זענען פארוואונדעט געווארן און איינער איז נפטר געווארן ^[1].