בעלזא: דאס קליינע שטעטל וואס האט געגעבן א גרויסע חסידות

בעלזא איז א קליין שטעטל אין מערב אוקראינע, נעבן דער פוילישער גרעניץ. דארט האט דער שר שלום זי"ע געגרינדעט די בעלזער חסידות. א בליק אויף דער היסטאריע פון שטעטל.

ווען א חסיד הערט דאס ווארט "בעלזא", טראכט ער פון א גרויסן בית המדרש, פון טויזנטער חסידים, פון א רבי'ן. אבער פאר אלעם איז בעלזא געווען א קליין שטעטל — און עס שטייט נאך היינט.

וואו ליגט בעלזא?

בעלזא איז א קליינע שטאט אינעם לעמבערגער ראיאן פון מערב אוקראינע, נישט ווייט פון דער גרעניץ מיט פוילן. דאס שטעטל ליגט אויפ'ן צפון ברעג פונעם טייך סאלאקיא, וואס פליסט אריין אין דעם בוג. אין די לעצטע הונדערט יאר איז עס געגאנגען פון הענט צו הענט: עסטרייך, פוילן, דער סאוועטן פארבאנד, און זינט 1991 איז עס א טייל פון אוקראינע.

א אידישע קהילה פון הונדערטער יארן

די אידישע קהילה אין בעלזא איז געגרינדעט געווארן בערך אינעם פערצנטן יארהונדערט. אין יאר 1665 האבן די אידן אין שטאט באקומען גלייכע רעכט. ביים אנהייב פון דער ערשטער וועלט מלחמה האבן אין בעלזא געוואוינט בערך 6,100 מענטשן, פון זיי בערך 3,600 אידן — מער ווי האלב שטעטל.

דער שר שלום און די בעלזער דינאסטיע

די בעלזער חסידות האט זיך אנגעהויבן ווען הרה"ק רבי שלום ראקח זי"ע, דער "שר שלום", איז אויפגענומען געווארן אלס רב אין בעלזא. ער האט זיך מקרב געווען צו חסידות ביים מגיד פון לוצק, און איז געווארן דער ערשטער בעלזער רבי.

נאך דער הסתלקות פונעם שר שלום אין 1855 האט געפירט זיין זון, הרה"ק רבי יהושע זי"ע.
נאך אים זיין זון, הרה"ק רבי ישכר דוב זי"ע, אין וועמענס צייטן איז די חסידות שטארק געוואקסן.
דערנאך הרה"ק רבי אהרן זי"ע, וועלכער איז אין 1944 אנטרונען פון אייראפע קיין ארץ ישראל און דארט אויפגעשטעלט די חסידות פון ניי.

די גרויסע שול

אין 1843 האט מען איינגעווייט די גרויסע בעלזער שול. דער שר שלום אליין האט מיטגעהאלפן בויען דעם בנין, און חסידים דערציילן ביז היינט פון דער מסירות נפש פון יענעם בנין. די שול איז חרוב געווארן אין דער צווייטער וועלט מלחמה, און אין די 1950ער יארן האט מען איר אינגאנצן אראפגעריסן.

בעלזא היינט

היינט וואוינען שוין נישט קיין אידן אין שטעטל, אבער די קברי צדיקים זענען דארט. אין 2013 איז דער בעלזער רבי שליט"א געקומען מיט איבער טויזנט חסידים זיך משטח זיין אויף די קברים פון די בעלזער צדיקים, און אויף יוטוב קען מען זען א ווידעא פון אזא נסיעה. דאס שטעטל איז קליין געבליבן — אבער דער נאמען בעלזא לעבט ווייטער אין יעדן בעלזער בית המדרש איבער דער וועלט.