‹ היינטיגע פאליטיק

באבוב און באבוב 45

ר' בן ציון אריה לייבוש הלברשטאם
ר' בן ציון אריה לייבוש הלברשטאםMar0was · Public domain · Wikimedia Commons
ר' מרדכי דוד אונגער
ר' מרדכי דוד אונגערשלמהה · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

חסידות באבוב שטאמט פון דער שטעטל באבאווא אין מערב גאליציע, פוילן, און איז א צווייג פון צאנז; זי איז געגרינדעט געווארן דורך ר' שלמה הלברשטאם, אן אייניקל פונעם "דברי חיים" פון צאנז, אין יאר תרנ"ב (1892). נאך דער מלחמה האט דער דריטער באבובער רבי, ר' שלמה הלברשטאם (דער צווייטער), אויפגעבויט די חסידות פון ניי אין אמעריקע, ערשט אין קראון הייטס און דערנאך אין בארא פארק, ברוקלין. ר' שלמה איז נפטר געווארן א' מנחם אב תש"ס (אויגוסט 2, 2000). נאך אים איז רבי געווארן זיין זון ר' נפתלי צבי הלברשטאם, וואס האט געפירט די חסידות ארום פיר און א האלב יאר, א גרויסן טייל דערפון שוואך געזונטערהייט; ער איז נפטר געווארן י"ב אדר ב' תשס"ה (מערץ 23, 2005). ר' נפתלי צבי האט נאר געהאט צוויי טעכטער; זיינע איידעמס זענען ר' מרדכי דוד אונגער און ר' יהושע רובין.

נאך זיין פטירה האט זיך די חסידות צוטיילט. דער גרעסערער טייל חסידים האט געקרוינט זיין ברודער (פון זיין טאטנס צווייטן זיווג) ר' בן ציון אריה לייבוש הלברשטאם (געבוירן ג' אייר תשט"ו, 1955), וואס איז שוין געווען דער "רב הצעיר". א קלענערער טייל, לויט די מקורות בערך א דריטל, האט געקרוינט דעם איידעם ר' מרדכי דוד אונגער (געבוירן כ"ה אדר ב' תשי"ד, 1954), א זון פונעם דאמבראווער רבי ר' יעקב יצחק און אן אייניקל פון צאנז; ביי אים איז ר' יהושע רובין דער אב"ד.

ביידע זייטן האבן געטענה'ט אויפ'ן נאמען און אויף די מוסדות. לויט באריכטן איז די זאך אין יאר 2005 אנגעקומען אין דער ניו יארקער געריכט, אבער שפעטער האבן ביידע זייטן מסכים געווען צו א בוררות ביי א בית דין זבל"א. אין בית דין זענען געזעסן ר' יצחק דוב בערגער פון מאנטשעסטער, ר' זלמן גראוז, ר' אברהם ברוך ראזענבערג, ר' יצחק זאלטענרייך (טשאקאווער אב"ד) און ר' יחיאל באב"ד (טארטיקאווער אב"ד).

אין סוף תשס"ז (2007) האט דער בית דין געפרעגט 1,680 חסידים צווישן 20 און 60 יאר ווער זיי האלטן פאר רבי; לויט העברעאישע וויקיפעדיע זענען 55% ביז 57% געווען פאר ר' בן ציון. דער פסק (לויט באריכטן ארויס אין די יארן נאך 2007; דער נייער נאמען איז אויסגערופן געווארן נאוועמבער 2014): דער נאמען "באבוב" און די נעמען פון די אלטע מוסדות בלייבן ביי ר' בן ציון'ס חסידות, און זיי צאלן צו ר' מרדכי דוד'ס חסידות בערך 6 מיליאן דאלאר (לויט באריכטן 6.2 מיליאן); ר' מרדכי דוד'ס קהילה דארף צולייגן א צווייטן נאמען.

ר' מרדכי דוד האט אנגענומען דעם פסק און האט אויסגעקליבן דעם נאמען "באבוב 45", נאך דער 45סטע גאס אין בארא פארק ווי זיין הויפט בית המדרש שטייט (אינעם "בית יעקב" בנין). ר' בן ציון'ס הויפט בית המדרש שטייט אויף דער 48סטע גאס, דערפאר רופט מען עס אויף דער גאס אמאל "באבוב 48".

די אלטע מוסדות – די ישיבה "עץ חיים", "כרם שלמה", "בנות ציון", די קעמפס (שלוה, גילה, כרם שלמה) און די "קרית באבוב" אין בת ים, מדינת ישראל – זענען געבליבן ביי באבוב (ר' בן ציון). באבוב 45 האט געעפנט נייע מוסדות, למשל די ישיבה קטנה "דרכי יושר" אין ירושלים און דעם קעמפ "מחנה נעלה", און האט דעם פארלאג "בית צדיקים".

יעצט, אקטאבער 2026, איז באבוב (ר' בן ציון) די גרעסערע חסידות, מיט קהילות אין בארא פארק, וויליאמסבורג, מאנסי, לעיקוואד, לינדען, לאנדאן, אנטווערפן, מאנטרעאל, טאראנטא און אין מדינת ישראל; באבוב 45 (ר' מרדכי דוד) איז צענטראליזירט אין בארא פארק מיט קהילות אין וויליאמסבורג, מאנסי, לעיקוואד, לאנדאן, אנטווערפן און מדינת ישראל. וויפיל משפחות יעדע זייט האט שטייט נישט גלייך אין די מקורות: איין בלאט אויף העברעאישע וויקיפעדיע זאגט בערך 4,000 משפחות ביי באבוב און 1,000 ביי באבוב 45, א צווייטע בלאט זאגט אז באבוב 45 האט בערך 2,000 משפחות, א דריטל פון גאנץ באבוב (לויט באריכטן).

ביידע רבי'ס זענען זיך מבקר ביי אנדערע חצרות און ביי שמחות; צום ביישפיל האט דער באבוב 45 רבי אין אויגוסט 2026 באזוכט דעם סאטמארער רבי אין קרית יואל (זעה ווידאו אונטן).

ארטיקלען:

- "האדמו"ר הכריז בכנס סגור: אני באבוב-45" – בחדרי חרדים, נאוועמבער 19, 2014 – (לינק פון העברעאישע וויקיפעדיע; נאך נישט געעפנט) – דער רבי מעלדט אן דעם נייעם נאמען.

נאך

פרעגט שוקי