סאטמאר: בני יואל, און ר' אהרן / ר' זלמן לייב
דער סאטמארער רבי ר' יואל טייטלבוים, דער "ויואל משה", איז נפטר געווארן כ"ו מנחם אב תשל"ט (אויגוסט 19, 1979) אן קינדער. נאך א לאנגע צייט האט דער ועד פון דער קהילה אויסגעקליבן זיין ברודערס זון ר' משה טייטלבוים, דער "ברך משה" (געווען דער סיגעטער רב אין בארא פארק), און ער איז געקרוינט געווארן אין יאר תש"מ (1980); דער גרעסטער טייל חסידים האט אים אנגענומען.
א קלענערע גרופע האט נישט אנגענומען ר' משה'ס הנהגה און האט געזאגט אז זיי בלייבן חסידים פונעם "ויואל משה"; די גרופע האט שפעטער באקומען דעם נאמען "בני יואל". (וועגן דעם טייל ברענגען מיר נאר טעקסט, קיין בילדער.)
אין יאר תשמ"ג (1983) איז ר' משה'ס עלטסטער זון, ר' אהרן טייטלבוים, געקרוינט געווארן פאר'ן רב פון קרית יואל אין מאנראו, ניו יארק; די בני יואל דארט האבן זיך קעגנגעשטעלט, און אין קרית יואל איז געעפנט געווארן א באזונדערע בית המדרש פאר זיי. לויט העברעאישע וויקיפעדיע איז דארט אין יאר 1997 געמאכט געווארן א פשרה צווישן די צדדים.
אין יאר תשנ"ט (1999) איז ר' משה'ס דריטער זון, ר' זלמן לייב (יקותיאל יהודה) טייטלבוים, וואס איז געווען דער סאטמארער רב אין ירושלים, צוריקגערופן געווארן קיין אמעריקע און איז געווארן דער רב אין וויליאמסבורג. פון דעמאלט אן האבן זיך די חסידים געטיילט: די וואס האלטן מיט ר' אהרן (מען רופט זיי "אהרונים") און די וואס האלטן מיט ר' זלמן לייב ("זאלי'ס"). לויט העברעאישע וויקיפעדיע האבן עטליכע פון די בני יואל זיך שפעטער אנגעשלאסן צו ר' זלמן לייב.
ר' משה טייטלבוים איז נפטר געווארן כ"ו ניסן תשס"ו (אפריל 24, 2006), און יעדע זייט האט געקרוינט איר רבי. ר' זלמן לייב'ס חסידים ווייזן אויף א צוואה פון יאר תשס"ב (2002) ווי ער איז אנגעשריבן אלס דער ממלא מקום; ר' אהרן'ס חסידים ווייזן אויף אן עלטערע צוואה פון יאר תשנ"ו (1996) און זאגן אז די שפעטערע איז נישט גילטיג (אזוי ברענגט העברעאישע וויקיפעדיע ביידע טענות).
די מחלוקת אויף די בנינים, בתי מדרשים און פארמעגן איז אנגעקומען אין די ניו יארקער געריכטן. אין נאוועמבער 2007 האט די העכסטע געריכט פון ניו יארק סטעיט געזאגט אז א געריכט טאר נישט אפשיידן א רעליגיעזע מחלוקת; לויט די נייעס האט דאס איבערגעלאזט די הויפט קהילה "ייטב לב" אין וויליאמסבורג ביי ר' זלמן לייב'ס זייט. עס זענען געווען נאך קעיסעס, אויך אין קרית יואל (2008), און די מחלוקת אויף פארמעגן האט זיך געצויגן נאך יארן (לויט באריכטן).
ר' אהרן (געבוירן ו' חשון תש"ח, אקטאבער 20, 1947) פירט די חסידות פון קרית יואל; ר' זלמן לייב (געבוירן כ"ד כסלו תשי"ב, דעצעמבער 23, 1951) פירט די חסידות פון וויליאמסבורג, און זיין זון ר' אהרן פירט די קהילה "קרית ייטב לב" אין בלומינגבורג, ניו יארק. יעדע זייט האט יעצט אירע אייגענע מוסדות, ישיבות, מקוואות און קהילות איבער דער וועלט.
סאטמאר איז איינע פון די גרעסטע חסידות'ן אין דער וועלט; אין יאר 2006 האט די חצר געזאגט אז זי איז ארום 119,000 נפשות (ארום 50,000 אין וויליאמסבורג און 19,000 אין קרית יואל), אבער אנדערע פארשער האבן געגעבן קלענערע צאלן (לויט באריכטן).
לויט העברעאישע וויקיפעדיע האבן די צוויי ברידער אין אפריל 2020 גערעדט אויפ'ן טעלעפאן צום ערשטן מאל אין 20 יאר. אום דאנארשטאג, סעפטעמבער 3, 2026, זענען ביידע רבי'ס געווען ביי א זיצונג פון חסידישע רבי'ס ביים פרעזידענט טראמפ אינעם ווייסן הויז, און לויט באריכטן (דזשעי ען עס, ניו יארק פאסט) האבן זיי זיך דארט פנים אל פנים גערעדט, א זעלטענע שלום-טריט צווישן די צוויי זייטן.
ארטיקלען:
