ווילנא — ירושלים דליטא

ירושלים דליטא

ווילנא (היינט ווילניוס), די הויפטשטאט פון ליטע, האט מען גערופן "ירושלים דליטא" — ירושלים פון ליטע ^[1]. פון 18טן יארהונדערט איז זי געווען א וועלט-צענטער פון תורה, מיט א גרויסער אידישער באפעלקערונג ^[1]. אין דער שטאט האט געלעבט און געלערנט הגאון רבי אליהו זצ"ל, דער ווילנער גאון, וועמענס ספרים האבן באאיינפלוסט די גאנצע תורה-וועלט ^[1].

דער ווילנער ש"ס

אין 1886 איז אין ווילנא ארויסגעקומען דער ווילנער ש"ס, וואס איז ביז היינט די אויסגאבע פון דער גמרא וואס מען לערנט אין כמעט יעדן בית המדרש ^[1]. ווען א בחור אין לייקוואוד, א חסיד אין וויליאמסבורג אדער א יונגערמאן אין בני ברק עפנט א גמרא און זעט דעם בלאט, זעט ער א שטיקל ווילנא.

היינט

אין דער שטאט איז דא א מוזיי אויפן נאמען פון דעם ווילנער גאון, וואס דערציילט די היסטאריע פון ליטווישע אידן ^[1]. דער ציון פון דעם גאון זצ"ל ווערט באזוכט פון אידן פון דער גאנצער וועלט. א חסיד וואס פארט קיין ליטע זאגט: "צו א צדיק פארט מען, צו א גאון אויך — און מען נעמט מיט א קוגל אויפן וועג."