צפת: א טריפ צו דער שטאט פונעם אריז"ל און דעם בית יוסף

הויך אויף די בערג פון גליל, מיט א בליק אויף הר מירון, ליגט צפת — איינע פון די ארבע הייליגע שטעט פון ארץ ישראל. ווען מ'גייט אריבער אירע שמאלע געסלעך, שפירט מען אז דא איז געווען דער מקום פון קבלה און הלכה.

די גדולים פון צפת

לויט וויקיפעדיע, נאך דעם גירוש שפאניע אין 1492, זענען אסאך גרויסע רבנים אנגעקומען קיין צפת: דער אריז"ל הקדוש (רבי יצחק לוריא), דער רמ"ק (רבי משה קארדאווערא), דער בית יוסף (רבי יוסף קארו, דער מחבר פונעם שולחן ערוך), און רבי שלמה אלקבץ, וועלכער האט מחבר געווען "לכה דודי".

לויט דעם וועבזייטל safed-home איז דער בית יוסף אנגעקומען קיין צפת אין 1536, און איז געווען רב און אב בית דין פון דער שטאט ביז זיין פטירה.

די אלטע שולן

אין דעם שול-קווארטאל פון דער אלטער שטאט זענען דא שולן אויפ'ן נאמען פון די גדולים: אבוהב, אלשיך, קארו, און צוויי אויפ'ן נאמען פונעם אריז"ל — אן אשכנזישע און א ספרדישע.

• אבוהב שול — געבויט אין דעם 15טן יארהונדערט, אויפ'ן נאמען פון רבי יצחק אבוהב, דער מחבר פון "מנורת המאור". אין הויף ברענט מען ל"ג בעומר א פייער פאר די קראנקע און עלטערע וואס קענען נישט פארן קיין מירון.
• די ספרדישע שול פונעם אריז"ל — דער טראדיציע לויט, האט דער אריז"ל דארט געלערנט מיט אליהו הנביא אין א קליינער הייל אין דער מזרח-וואנט. די שול האט דריי ארון קודש'ס, און זי קוקט ארויס אויף מירון.
• די בית יוסף שול — ערשט געבויט אין 16טן יארהונדערט אלס א בית המדרש, און איבערגעבויט נאך דעם ערדציטערניש פון 1759.

דער בית החיים און די מקוה

נישט ווייט פון דער שול געפינט זיך די מקוה פונעם אריז"ל — פאר מענער בלויז, מיט קאלטן קוואל-וואסער. פון דארט גייט מען אראפ צום אלטן בית החיים, וואו מ'געפינט די קברים פונעם אריז"ל, דעם רמ"ק, און רבי שלמה אלקבץ, איינס נעבן דאס אנדערע.

די קינסטלער גאס

אין דער קינסטלער קווארטאל זענען דא גאלעריעס, און א בנין וואו מ'שטעלט אויס ארבעטן פון די קינסטלער פון צפת. א גוטער פלאץ צו קויפן א שיינע מזוזה-פוטערל אדער א בילד פאר'ן שטוב.

עצות

• גייט מיט באקוועמע שיך: די געסלעך זענען שטאציג.
• מירון איז נאענט — פיל מאכן א טאג פון ביידע.
• קומט צו א שיעור אדער א תפילה אין איינע פון די אלטע שולן — דאס איז דער אמת'ער טעם פון צפת.