הצלה: ווי א קליינע גרופע אין וויליאמסבורג האט אויפגעשטעלט די גרעסטע פרייוויליגע אמבולאנס־סיסטעם אין אמעריקע

ווען א איד אין בארא פארק אדער וויליאמסבורג רופט אויס דעם באקאנטן נומער פון הצלה, ווייסט ער כמעט זיכער אז אין א פאר מינוט וועט שוין שטיין א פרייוויליגער מיט א מעדיצינישע טאש ביי זיין טיר. היינט איז דאס א זאך וואס מען נעמט כמעט ווי געגעבן, אבער עס האט זיך אלעס אנגעהויבן מיט איין איד און איין געדאנק, אין א צייט ווען א חסידישע משפחה האט אפט נישט געהאט מיט וועמען צו רעדן אין איר אייגענער שפראך אין די שווערסטע מינוטן.

ר' הערשל וועבער און דער אנהייב

דער ערשטער הצלה איז געגרינדעט געווארן אין וויליאמסבורג דורך ר' הערשל וועבער. איבער דעם פונקטליכן יאר זענען די מקורות נישט איינשטימיג: געוויסע שרייבן אז עס איז געווען אין 1965, אנדערע זאגן בכלליות "די שפעטע 1960ער יארן". וואס אלע מקורות שטימען איז, אז דער ציל איז געווען צווייערליי: צו ברענגען שנעלערע הילף ווען עס פאסירט א מעדיצינישער עמערדזשענסי, און צו געבן דעם אידיש־רעדנדיגן חסידישן ציבור א הילף וואס פארשטייט זייער שפראך, זייערע מנהגים און זייער לעבנסשטייגער.

מען דארף זיך פארשטעלן די וויליאמסבורג פון יענע יארן, א קהילה וואו אסאך אידן האבן קוים גערעדט ענגליש. ביי א מעדיצינישן נויטפאל, ווען יעדע מינוט איז טייער, איז די שפראך־מחיצה געווען נאך א שטרויכלונג. אט דא האט ר' הערשל געזען א פלאץ וואו אידן קענען העלפן אידן.

דער מאדעל וואס האט זיך פארשפרייט

דער געדאנק האט זיך גיך פארשפרייט צו אנדערע ארטאדאקסישע געגנטער אין ניו יארק, און שפעטער צו אנדערע שטעט, לענדער און קאנטינענטן. היינט איז "הצלה" א נאמען וואס ווערט גענוצט דורך אסאך פרייוויליגע אמבולאנס־ארגאניזאציעס איבער דער וועלט. רוב פון זיי ארבעטן אומאפהענגיג איינס פונעם אנדערן, נאר זיי טראגן דעם זעלבן נאמען און פירן זיך מיטן זעלבן סיסטעם.

אין ניו יארק הייסט די ארגאניזאציע אפיציעל "חברה הצלה אוו ניו יארק". זי פאראייניגט דעם דיספעטש און נאך פונקציעס פאר מער ווי א טוץ געגנט־צווייגן, וואס האבן יעדער זיינע אייגענע גאראזשן, אמבולאנסן, פרייוויליגע און פאנד־רעיזינג. צוזאמען ווערט עס גערעכנט, לויט די מקורות, ווי די גרעסטע פרייוויליגע אמבולאנס־סיסטעם אין די פאראייניגטע שטאטן.

א "יוניט" מיט א נומער

אן אינטערעסאנטע זאך ביי הצלה איז ווי מען רופט די מיטגלידער. יעדער פרייוויליגער הייסט א "יוניט", און ער באקומט א נומער וואס הייבט זיך אן מיט א קאוד פאר זיין געגנט און דערנאך זיין סעריע־נומער. למשל, "Q-120" מיינט יוניט נומער 120 אין קווינס. דער יוניט טראגט זיין עקוויפמענט מיט זיך, און ווען עס קומט א רוף, לויפט ער גלייך פון ווי ער געפינט זיך, פון שטוב, פון ארבעט אדער פון שול.

אין געוויסע צייטן, ווי למשל א זומער־סוף־וואך ווען אסאך מיטגלידער זענען ארויס פון שטאט, שטעלן די קאארדינאטארן אויף א ראטאציע פון "און־קאל" מיטגלידער, און דאן ארבעט עס מער ווי א געווענליכע אמבולאנס־קרו.

מינוטן וואס ראטעווען לעבנס

דער גאנצער כח פון הצלה ליגט אין דער שנעלקייט. לויט די צאלן וואס ווערן ציטירט, איז אין בארא פארק די רעספאנס־צייט ביי טאג ביי א לעבנס־געפערליכן פאל צווישן איין און צוויי מינוט, און ביי נאכט פינף ביז זעקס מינוט; נאכן איינפירן די נאכט־קרו ("טראק 1") איז די נאכט־צייט נאך מער פארקירצט געווארן. אין לאס אנדזשעלעס, אין דער געגנט ביווערלי־לא ברעא, ווערט געשאצט א דורכשניט פון 60 ביז 90 סעקונדעס.

אין 2013 האט די פעדעראלע קאמיוניקעישאנס קאמישאן (FCC) דערלויבט פאר חברה הצלה צו זען דעם נומער פון דעם וואס רופט, אפילו ווען ער האט פארשטעקט זיין קאלער־איי־די. אזא ערלויבעניש ווערט געווענליך געגעבן נאר פאר 911 צענטערס, און הצלה האט דאס באקומען ווי א באזונדערע אויסנאם.

אין די שווערסטע מאמענטן

הצלה מיטגלידער זענען געווען צווישן די וואס זענען געקומען העלפן ביי גרויסע אומגליקן, ווי די אטאקע פון 11טן סעפטעמבער און דער איינפאל פונעם געביידע אין סערפסייד, פלארידע. אין די צייטן פון קאוויד־19 האט הצלה צוגעשטעלט מעדיצינישע עקוויפמענט פאר שפיטעלער.

פונעם ציבור, פארן ציבור

וואס הייבט הצלה ארויס פון אן אנדער אמבולאנס־סערוויס איז נישט נאר די שנעלקייט, נאר דער פאקט אז די מענטשן וואס קומען צו לויפן זענען שכנים, מתפללים פון דער זעלבער שול, טאטעס פון קינדער אין דער זעלבער ישיבה. זיי נעמען נישט קיין געלט, און זיי לעבן דא.

פון דעם איינעם געדאנק וואס ר' הערשל וועבער האט אויפגעשטעלט אין וויליאמסבורג איז אויסגעוואקסן א נעץ וואס שפאנט היינט איבער דער וועלט. און יעדעס מאל ווען מען הערט די סירענע פון א הצלה אויטא דורכפליען א חסידישע גאס, איז עס א דערמאנונג אז "כל המקיים נפש אחת מישראל, כאילו קיים עולם מלא".