דער דברי חיים פון צאנז זי"ע: א לעבנסבילד

עס זענען דא צדיקים וואס מען דערמאנט מיט זייער שטאט, און עס זענען דא צדיקים וואס מען דערמאנט מיט זייער ספר. הרה"ק רבי חיים האלבערשטאם זי"ע ווערט דערמאנט מיט ביידע: "דער צאנזער רב" און "דער דברי חיים".

יונגע יארן

דער דברי חיים איז געבוירן געווארן אין יאר 1793 אין טארנאגראד, וואו זיין פאטער, הרב רבי אריה לייב ז"ל, איז געווען אב בית דין. ער איז געווען א תלמיד פון הרה"ק רבי שלום פון בעלזא זי"ע (דער שר שלום), פון הרה"ק רבי משה יהושע העשל אורנשטיין, און פון הרה"ק רבי נפתלי פון ראפשיץ זי"ע. ער האט געלערנט צוזאמען מיט זיין שוואגער, הגאון רבי יוסף באבאד זצ"ל, דער מחבר פונעם "מנחת חינוך".

רב אין צאנז

זיין ערשטע רבנות איז געווען אין רודניק. אין 1830 איז ער אויפגענומען געווארן אלס רב פון צאנז, און דארט האט ער געפירט זעקס און פערציג יאר. גאונים פון זיין דור האבן אים אנערקענט אלס איינער פון די גרעסטע למדנים, פוסקים און מקובלים פון דער צייט, און שאלות זענען געקומען צו אים פון רבנים און קהילות איבער דער גאנצער וועלט.

א טאטע פאר די ארעמע

דער דברי חיים איז באקאנט געווען מיט זיין גרויסער רחמנות. ער האט זיך געשטעלט פאר די ארעמע און אויפגעשטעלט אסאך מוסדות זיי ארויסצוהעלפן פון זייער נויט. ער איז אויך געווען דער ערשטער כבוד-פרעזידענט פון "כולל חיבת ירושלים".

זיינע ספרים

די ספרים "דברי חיים" נעמען אריין:

• שאלות ותשובות, בעיקר אין יורה דעה
• חידושים אויף דער תורה און די ימים טובים
• א פירוש אויף דער הגדה של פסח

זיינע מנהגים זענען געדרוקט געווארן אין א ספר "דרכי חיים".

די קינדער און די הויפן

זיינע זין זענען געווען גרויסע צדיקים: הרה"ק רבי יחזקאל שרגא פון שינאווא, הרה"ק רבי דוד פון קשאנוב, הרה"ק רבי אהרן, וועלכער האט נאך אים געפירט אין צאנז, און הרה"ק רבי ברוך פון גארליץ. זיין זון רבי מאיר נתן ז"ל, וואס איז נסתלק געווארן אין זיין לעבן, איז געווען דער טאטע פונעם ערשטן באבובער רבי'ן, הרה"ק רבי שלמה זי"ע. היינט פירן ווייטער זיין דרך צאנז-קלויזנבורג, באבוב, זשמיגראד, טשאקאווא און נאך.

הסתלקות

דער דברי חיים איז נסתלק געווארן אין צאנז אום כ"ה ניסן תרל"ו (1876), און מנוחתו כבוד אין אהל אויפ'ן בית החיים אין צאנז. זכותו יגן עלינו.