הערשעלע, בדחנים און א שמייכל ביים טיש: דער חסידישער הומאר

ווער איז געווען הערשעלע?

זאגט מען "הערשעלע אסטראפאלער", שמייכלט שוין יעדער איד. אבער ער איז נישט סתם א פיגור פון מעשה'לעך. ער איז געווען א מענטש פון פלייש און בלוט, און האט געלעבט פון 1757 ביז 1811 ^[1].

הערשעלע איז געווען א בדחן פון שטעטל אסטראפאל, אין דער היינטיגער אוקראינע. ער האט אנגעהויבן אלס שוחט. נאר זיין צונג איז געווען צו שארף. ער האט באליידיגט עטליכע מענטשן אין שטאט, און ער האט געמוזט אוועקגיין. ער איז ארומגעוואנדערט, און צום סוף האט ער געפונען זיין פלאץ: ביים הייליגן ר' ברוך'ל פון מעזשביזש, דעם בעל שם טוב'ס אייניקל ^[1]. דער פארשער פראפ. דוד אסף ברענגט אז הערשעלע איז טאקע געווען דער שפאסמאכער אין דעם רבי'נס הויף ^[2].

אין די מעשיות דערציילט מען אז די מקורבים פונעם הויף האבן אים אויסגעקליבן, כדי ער זאל ברענגען שמחה און אויפהייטערן דעם רבי'נס שווער געמיט ^[1]. מען האלט אז ער ליגט באגראבן אין אלטן בית עולם אין מעזשביזש ^[1].

א גאנדז מיט איין פיסל

ווילט איר א טעם פון זיין קאפ? ווען הערשעלע איז נאך געווען א קינד, האט ער אפגעגנבעט א פיסל פון א געבראטענער גאנדז. די מאמע האט זי אוועקגעלייגט אויף נאכטמאל. זי כאפט אים. זאגט ער: אפשר האט די גאנדז געהאט נאר איין פיסל?

פארנאכט גייט ער מיטן טאטן אין שול. אויפן וועג ווייזט ער אים א שטארך וואס שטייט אויף איין פוס. דער טאטע ווארפט א שטיינדל, דער שטארך לאזט אראפ דעם צווייטן פוס און פליט אוועק. "די מאמע איז גערעכט", זאגט דער טאטע. ענטפערט הערשעלע: "ווען דו וואלסט פארטריבן די געבראטענע גאנדז, וואלסטו אויך געזען איר צווייטן פיסל" ^[1].

זיינע מעשיות זענען שפעטער געווארן לידער און א ראמאן. די ווילנער טרופע האט אין 1930 געשפילט א קאמעדיע וועגן אים, און מען האט אפילו ארויסגעגעבן קינדער-ביכער ^[1].

פארוואס לאכט מען אין חסידות?

ביי חסידים שטערט א גוטע מעשה מיט א שמייכל נישט די יראת שמים. אדרבה. אויף lubavitch.com שרייבט מען וועגן "הייליגע נארישקייט", הומאר וואס מען ניצט צו דערגרייכן צום אויבערשטן. מען ברענגט דארט ביישפילן פון די מעשיות מיט ר' שמואל מונקעס ^[3]. א שמייכל מאכט ווייך דאס הארץ, און אין א ווייך הארץ גייט א גוט ווארט גרינגער אריין.

דאס איז אויך דער גייסט פונעם ווידיאו אויפן Shukipedia קאנאל, Rabbi Stories — The Moments That Make You Laugh | רבי׳שע מעשה׳לעך -part 1. עס איז א זאמלונג פון לייכטע, ליבליכע מאמענטן פון רבנים און פון דער חסידישער וועלט. מען האט עס געמאכט מיט דרך ארץ. דער ציל איז נישט צו פארשעמען קיינעם, נאר צו טיילן די מאמענטן וואס מיר אלע האבן הנאה דערפון. איבער 5,000 מענטשן האבן עס שוין געזען. קוקט, שמייכלט, און שיקט עס ווייטער.